Allergieën en jeuk

Waardoor krijgt een hond of kat jeuk?

Veel mensen denken bij jeuk meteen aan een voedselallergie. Dat kan inderdaad een oorzaak zijn, maar het is zeker niet de enige.

Jeuk kan onder andere ontstaan door:

• een voedselallergie;
• een voedselintolerantie
• vlooien of andere parasieten
• pollen of grassen;
• huisstofmijt;
• schimmels of gisten;
• contact met bepaalde schoonmaakmiddelen of geurstoffen uit diffuser
• een bacteriële huidinfectie;
• een droge of beschadigde huid.

Juist omdat er zoveel mogelijke oorzaken zijn, is het belangrijk om niet te snel conclusies te trekken. Het heeft weinig zin om steeds van voer te wisselen als de oorzaak eigenlijk ergens anders ligt.

Wat is een allergie

Bij een allergie reageert het afweersysteem op een stof die eigenlijk helemaal niet gevaarlijk is. Het lichaam ziet die stof toch als een indringer en zet een afweerreactie in gang.

Die stof kan in voeding zitten, maar ook in de omgeving voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan pollen, huisstofmijt of schimmels.

Door die afweerreactie ontstaat een ontsteking in het lichaam. Bij honden en katten zie je dat vaak terug aan de huid. Ze gaan zitten krabben, likken of bijten, waardoor de huid steeds verder beschadigt. Soms ontstaat zelfs een zogenaamde hot-spot: een natte, pijnlijke ontsteking die zich binnen korte tijd flink kan uitbreiden

Wat is een voedselintolerantie?

Een voedselintolerantie lijkt veel op een allergie, maar werkt anders.

Bij een intolerantie speelt het afweersysteem geen rol. Het lichaam kan een bepaald voedingsbestanddeel simpelweg niet goed verwerken. Daardoor kunnen dezelfde klachten ontstaan als bij een allergie.

Denk bijvoorbeeld aan:

• jeuk;
• diarree;
• huidproblemen;
• oorontstekingen;
• overmatig likken.

Het verschil merk je meestal niet aan de buitenkant. Daarom is het vaak lastig om zonder goed onderzoek te bepalen of het om een allergie of een intolerantie gaat.

Waar herken je een allergische reactie aan?

Iedere hond reageert anders. De één krijgt vooral huidproblemen, terwijl een andere hond vooral last krijgt van de darmen. Veel voorkomende klachten zijn:

• Likken aan poten
• Veel krabben
• Rode huid in liesstreek, buik
• Chronische diarree;
• Terugkerende oorontstekingen;
• Puisten/bultjes op vreemde plekken
• Kale plekken meestal op flanken;
• Schilfers of roos;
• Puistjes of bultjes;
• Hotspots
• Een doffe vacht.

Niet alle jeuk wordt veroorzaakt door voeding

Uit ervaring merk ik dat voeding regelmatig een rol speelt, maar lang niet altijd de enige oorzaak is. Een hond kan bijvoorbeeld gevoelig zijn voor pollen in een bepaald seizoen. En tegelijkertijd minder goed reageren op bepaalde voedingsstoffen. Ook vlooien kunnen enorme jeuk veroorzaken, zelfs als je er maar één of twee ziet.

Daarom kijk ik nooit alleen naar het voer. Ik wil weten:

• wanneer de klachten zijn begonnen;
• wat de hond eet;
• welke snacks hij krijgt;
• hoe de ontlasting eruitziet;
• of er medicatie is gebruikt;
• of de hond eerder gezondheidsproblemen heeft gehad.

Pas als je het hele plaatje bekijkt, kun je gericht op zoek naar de oorzaak.

Wanneer ga je naar de dierenarts?

Blijft de jeuk langer aanhouden of ontstaan er wondjes doordat je hond blijft krabben of bijten? Neem dan contact op met je dierenarts. Ook bij terugkerende oorontstekingen, kale plekken, een sterke huidgeur of plotselinge heftige jeuk is het verstandig om je hond of kat te laten onderzoeken. Soms is aanvullend onderzoek nodig om andere oorzaken uit te sluiten voordat je naar de voeding kijkt

Welke rol speelt voeding bij jeuk?

Voeding krijgt vaak als eerste de schuld wanneer een hond jeuk heeft. Soms is dat terecht, maar zeker niet altijd.

Een hond kan jarenlang probleemloos dezelfde voeding eten en toch ineens klachten krijgen. Dat betekent niet automatisch dat de voeding de oorzaak is.

Ook veranderingen in de leefomgeving, stress, medicatie of een verminderde darmgezondheid kunnen invloed hebben op het ontstaan van een allergische reactie of intolerantie.

Toch zie ik in mijn praktijk regelmatig dat een verkeerde of minder passende voeding de klachten wel in stand houdt. Daarom kijk ik altijd naar het totaalplaatje. Niet alleen naar de zak voer, maar ook naar de gezondheid en leef omstandigheden van de hond.

Waarom is de darmgezondheid zo belangrijk?

Veel mensen denken bij een allergie alleen aan de huid. Toch begint een groot deel van de weerstand in de darmen.

Wanneer de darmen gezond zijn, worden voedingsstoffen goed opgenomen en blijven ongewenste stoffen zoveel mogelijk buiten het lichaam. Is de darmwand uit balans, dan kan het lichaam gevoeliger reageren op bepaalde voedingsstoffen of omgevingsfactoren.

Daarom kijk ik bij een voer advies op maat niet alleen naar de eiwitbron, maar ook naar de kwaliteit van de totale voeding.

Kan een hond allergisch worden voor iedere vleessoort?

Ja, dat kan in principe.

Dat betekent niet dat rund of kip “slecht” zijn. Het betekent alleen dat sommige honden gevoelig kunnen worden voor een bepaalde eiwitbron.

In Nederland zie je relatief vaak reacties op veel gebruikte diersoorten zoals rund of kip. Dat is niet zo vreemd, want juist die komen in veel voedingen voor.

Dat betekent ook dat een andere hond juist prima op kip kan reageren, terwijl hij problemen krijgt van lam of eend. Iedere hond is gelukkig anders.

Afwisselen is gezonder dan jarenlang hetzelfde voeren

Een gezonde hond hoeft niet zijn hele leven dezelfde voeding te krijgen. Zelf eten we ook niet iedere dag precies hetzelfde.

Sterker nog, ik ben juist voorstander van afwisseling. Wel adviseer ik eigenaren van puppy’s om één bepaalde diersoort beslist NIET te voeren. Zodat als er problemen ontstaan, je over kunt stappen naar deze vleessoort. Denk dan aan Hert, Geit, Paard, Fazant. Dan hoef je niet direct naar de moeilijk verkrijgbare diersoorten zoals struisvogel of zebra.

Door verschillende diersoorten te voeren krijgt een hond een breder aanbod aan voedingsstoffen binnen. Rood vlees bevat bijvoorbeeld andere vitaminen en mineralen dan wit vlees of vis.

Een ander voordeel is dat een hond makkelijker overstapt op een andere voeding als dat later nodig is.

Natuurlijk moet je niet iedere week zomaar wisselen met een jonge hond. Geef een nieuwe voeding altijd rustig de tijd en kijk hoe je hond erop reageert. Gaat dit goed dan kun je met 2 tot 3 weken een nieuwe voeding toevoegen aan het dieet.

Wat is een eliminatiedieet?

Wanneer je vermoedt dat voeding een rol speelt, is een eliminatiedieet meestal de betrouwbaarste manier om daar achter te komen.

Bij een eliminatiedieet krijgt je hond gedurende enkele weken slechts één eiwitbron die hij nog niet eerder heeft gegeten. Daarnaast mag hij geen snacks of koekjes van een andere eiwitbron krijgen.

Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk vraagt het behoorlijk wat discipline van de eigenaar.

Eén verkeerd koekje of een stukje worst van een goedbedoelende buurman kan ervoor zorgen dat je weer opnieuw moet beginnen.

Daarom maak ik vooraf altijd een duidelijk voer plan. Dat geeft houvast en voorkomt veel frustratie.

Welke voeding is geschikt tijdens een eliminatiedieet?

Het belangrijkste is dat je precies weet welke ingrediënten je hond binnenkrijgt.

Daarom werk ik het liefst met een voeding die uit één dierlijke eiwitbron bestaat.

Dat kan bijvoorbeeld zijn:

• een enkelvoudige KVV;
• een enkelvoudige blikvoeding;
• een lucht gedroogde voeding met één eiwitbron.

Ook de snacks moeten uit dezelfde diersoort bestaan. Anders heeft het eliminatiedieet weinig zin

Waarom begin ik niet meteen met supplementen?

Regelmatig krijg ik de vraag welk supplement helpt tegen jeuk. Mijn antwoord is bijna altijd hetzelfde: “Dat hangt af van de oorzaak.”

Heeft een hond een vlooienallergie? Dan lost een omega 3-supplement dat niet op

Heeft een hond een voedselintolerantie? Dan is eerst uitzoeken welke voeding problemen geeft belangrijker dan direct een supplement toevoegen.

Pas als de basis klopt, kunnen ondersteunende producten echt iets toevoegen.

Welke producten kunnen ondersteunen?

Wanneer de oorzaak bekend is en de voeding is aangepast, kunnen sommige producten de huid extra ondersteunen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een hoogwaardige omega 3-olie;
• een natuurlijk huid- en vachtsupplement;
• een gezonde, enkelvoudige snack die past binnen het voedingsplan.

Deze producten lossen de oorzaak niet op, maar kunnen wel bijdragen aan het herstel van de huid en vacht. Dat is een belangrijk verschil.

Voeding is maatwerk

Er bestaat geen voeding die voor iedere hond de beste keuze is.

Wat voor de ene hond uitstekend werkt, kan bij een andere hond juist klachten geven.

Daarom kijk ik bij een voer advies altijd naar het complete plaatje. Niet alleen naar de ingrediënten op de verpakking, maar ook naar de leeftijd, gezondheid, leefstijl en voorgeschiedenis van de hond.

Een goed voedingsadvies begint met luisteren, kijken en pas daarna adviseren.

De jeuk werd wel tijdelijk minder, maar de oorzaak werd niet gevonden. Er werd vooral geprobeerd de klachten onder controle te houden. Achteraf gezien begrijp ik dat ook wel, want huidproblemen kunnen ontzettend veel verschillende oorzaken hebben. Toch bleef ik met het gevoel zitten dat er meer moest zijn dan alleen symptoombestrijding.

Rex heeft uiteindelijk de basis gelegd voor mijn interesse in voeding en de invloed daarvan op de gezondheid van honden.

Niet veel later kwam Lisa in mijn leven. Zij was een in familielijn een nicht van Rex.

Bij Lisa begonnen de problemen nadat ze een blaasontsteking had gehad. Ze kreeg hiervoor aangepaste dieetvoeding in de vorm van brokken. Binnen korte tijd zag ik haar veranderen. Ze kreeg kale plekken op haar achterhand en bleef zichzelf bijten door de jeuk. Dat was voor mij het moment waarop ik me nog verder ben gaan verdiepen in voeding door de opleiding tot voedingsdeskundige te gaan volgen.

Na de overstap naar een passende vers vlees voeding verdwenen haar huidproblemen geleidelijk en kreeg ze weer een mooie vacht.

Lisa is inmiddels op hoge leeftijd overleden. Gelukkig niet aan huid- of vachtproblemen, maar gewoon omdat haar mooie leven erop zat. Juist zij heeft mij laten zien hoeveel invloed goede voeding kan hebben op de gezondheid en het welzijn van een hond. Daar ben ik haar nog iedere dag dankbaar voor.

Kan een voedselallergie ineens ontstaan?

Ja. Een hond kan jarenlang probleemloos dezelfde voeding eten en later toch een allergische reactie of intolerantie ontwikkelen.

Hoe lang duurt een eliminatiedieet?

Meestal zie je binnen 6 tot 8 weken of de klachten verminderen. Soms duurt het langer, zeker als de huid al langere tijd ontstoken is.

Mag mijn hond tijdens een eliminatiedieet een snack?

Ja, maar alleen als die snack uit precies dezelfde eiwitbron bestaat als de voeding. Geef geen koekjes, kauwstaven of tafelrestjes die andere ingrediënten bevatten.

Is graan altijd de oorzaak van een voedselallergie?

Nee, niet altijd, wel regelmatig. Iedere hond reageert anders. Daarom is goed onderzoek belangrijker dan aannames.

Helpt een supplement tegen jeuk?

Een supplement kan de huid ondersteunen, maar neemt de oorzaak van de jeuk niet weg. Zie het als een aanvulling op een goed voedingsplan, niet als een oplossing op zichzelf.

Heb je vragen over de voeding van jouw hond?

Twijfel je of voeding een rol speelt bij de jeuk of huidproblemen van jouw hond? Dan help ik je graag verder.

Met een persoonlijke voer check kijken we samen naar de huidige voeding, de klachten en de voorgeschiedenis van jouw hond. Op basis daarvan krijg je een praktisch advies waarmee je zelf aan de slag kunt.

Soms blijkt dat de huidige voeding prima is. Soms is een kleine aanpassing al voldoende. En soms is een uitgebreider voedingsplan nodig.

Het belangrijkste is dat we niet alleen de symptomen proberen te bestrijden, maar op zoek gaan naar de oorzaak.

Geschreven door Yvonne

Voedingsdeskundige voor honden en katten bij Bagus-Petstore.nl